Medezeggenschap:

Thema's

De kwaliteitsafspraken

In 2015 werd de basisbeurs voor studenten ingeruild voor een leenstelsel. Het geld dat de overheid zo bespaart, wordt in de vorm van zogeheten studievoorschotmiddelen bestemd voor investeringen in onderwijskwaliteit.

In 2018 sloot het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de Vereniging van Universiteiten (VSNU), de Vereniging Hogescholen (VH) en de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) een akkoord over de besteding van dit geld. Het proces van de kwaliteitsafspraken loopt tot en met 2024, waarin instellingen diverse keren worden getoetst op hun plannen, voortgang en resultaat.

Het uitgangspunt is dat het geld van de studenten is, en daardoor ook bij de studenten in het onderwijs merkbaar moeten zijn.

Wil je meer weten? Samen met het veld werkt het ISO aan het landelijk loket kwaliteitsafspraken. Met alle benodigde informatie – ondersteund door een pool van experts – beantwoordt het loket alle vragen over de kwaliteitsafspraken.

Kijk op: www.kwaliteitsafspraken.nl

Daarnaast heeft het ISO in mei 2020 een inventarisatie gepubliceerd waarin het eerste landelijke beeld wordt geschetst rondom de eerste beoordeling van de kwaliteitsafspraken in het hoger onderwijs. Lees hier meer over de eerste twee jaren in het proces naar een verbetering in onderwijskwaliteit.

Wil je in contact komen met onze betrokken medewerkers? Neem dan contact op per mail of bekijk ons team om erachter te komen welke medewerker de portefeuille Kwaliteitsafspraken draagt.

Voor medezeggenschapsraden is het mogelijk om lid te worden van het ISO. Voor informatie over een lidmaatschap van het ISO én voor meer informatie over de verschillende lidorganisaties kun je altijd contact opnemen met het ISO.

Voor de lidorganisatie van het ISO in jouw stad kun je hier kijken.

Methode Begroten en Verantwoorden

In het collegejaar 2018-2019 start het ISO met een pilot van de Methode Begroten en Verantwoorden op vier hoger onderwijsinstellingen. De methode Begroten en Verantwoorden is een methode die de medezeggenschap helpt bij het lezen van de begroting van hun instelling en het inhoudelijke gesprek hierover op gang kan brengen.

Wat is de aanleiding van de methode?
De medezeggenschap heeft instemmingsrecht op de hoofdlijnen van de begroting en kan door dit instemmingsrecht goed te gebruiken grote invloed uitoefenen op het beleid van de universiteit. Aanleiding om deze methode nu te introduceren is het akkoord over de kwaliteitsafspraken. Een belangrijk onderdeel van de kwaliteitsafspraken is namelijk het instemmingsrecht van de medezeggenschap op de investering van de studievoorschotmiddelen. De methode kan natuurlijk ook gebruikt worden voor andere thema’s op de begroting dan de kwaliteitsafspraken. De methode Begroten en Verantwoorden is namelijk zo opgezet dat het medezeggenschapsraden in de brede zin kan helpen om het instemmingsrecht op de hoofdlijnen van de begroting op een goede en constructieve manier in te zetten.

Wat is de oorsprong van de methode?
De methode Begroten en Verantwoorden voor het hoger onderwijs vindt zijn oorsprong in de Methode Duisenberg, die vanaf 2013 door de Tweede Kamer wordt gebruikt bij de controle op de begroting en verantwoording van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Inmiddels wordt de methode ook op de begrotingen van andere ministeries toegepast door de Tweede Kamer. Vanuit de landelijke politiek is deze methode doorgezet naar de gemeente politiek, en de methode wordt nu door steeds meer gemeenteraden toegepast. De methode is in de meeste gevallen erg succesvol gebleken om de informatie- en controlepositie van Tweede Kamerleden en gemeenteraadsleden te verbeteren. Omdat veel medezeggenschappers in het verleden hebben aangegeven dat zij soms moeite hebben met het lezen van de begroting, hoopt het ISO de methode zo aan te passen dat hij ook in het Hoger Onderwijs kan worden ingezet. De methode voorziet op die manier in een behoefte van medezeggenschapsraden om meer grip te krijgen op de financiën van hun instelling.

Wat is het doel van de methode?
De methode Begroten en Verantwoorden is bedoeld voor medezeggenschapsraden en hun bestuurders om meer inzicht te krijgen in de begroting en verantwoording van de investeringen van de onderwijsinstelling. De methode is een handreiking om de informatie- en controlepositie van de medezeggenschap te verbeteren. De methode dient vooral als een manier om het gesprek tussen medezeggenschap en het bestuur op een constructieve wijze te voeren en daadwerkelijk de beleidsimplicaties van de investeringen te kunnen bespreken.

Medezeggenschapsmonitor

De medezeggenschapsmonitor wordt sinds haar eerste en tweede editie in 2015 en 2016 om de twee jaar uitgevoerd. De monitor brengt de status van de medezeggenschap in het hoger onderwijs in kaart, en probeert eventuele knelpunten naar voren te brengen. Uit het onderzoek van het ISO uit 2013, Goede medezeggenschap is mensenwerk (zie bijlage), werd de wenselijkheid van een cultuuromslag in de medezeggenschap nadrukkelijk aangehaald. Naar aanleiding van de brief van minister Bussemaker heeft het ISO een algemeen kader voor een medezeggenschapsmonitor gepresenteerd. In de medezeggenschapsmonitor wordt daarom naast de status van de medezeggenschap in zijn algemeenheid, ook de beoogde cultuuromslag gemeten. Daarnaast wordt er, bij voldoende respons, een instellingsbenchmark beschikbaar gesteld aan de medezeggenschapsraden.

De medezeggenschapsmonitor wordt in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, uitgevoerd door het ISO samen met Vereniging van Hogescholen (VH), de Vereniging van Universiteiten (VSNU), het Landelijk Overleg Voorzitters Universitaire Medezeggenschap, de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb), het Landelijk Overleg Fracties (LOF), Vereniging van Medezeggenschapsraden van Hogescholen (VMH) en het Studenten Overleg Medezeggenschap (SOM) uitgevoerd.

De medezeggenschapsmonitor wordt gepresenteerd tijdens de Dag van de Medezeggenschap. Tijdens deze dag wordt naast de presentatie van de onderzoeksresultaten, ook paneldiscussies gevoerd en stellingen besproken. Deze dag is bedoeld om de medezeggenschap in het hoger onderwijs in het zonnetje te zetten, maar ook samen te kijken naar hoe we deze nog meer kunnen verbeteren. Wilt u een beeld krijgen van de vorige edities van de Dag van de Medezeggenschap? Hieronder kunt u verslagen en foto’s bekijken.