Standpunten:
Duurzaamheid
Het wetenschappelijk bewijs is onomstotelijk: we overschrijden de grenzen van onze planeet, met ingrijpende gevolgen voor ons klimaat en onze ecosystemen. Nu de impact van deze crisis ook in Nederland steeds tastbaarder wordt, groeit onder studenten het bewustzijn van deze uitdagingen en langetermijngevolgen. Uit onderzoek blijkt dat drie op de tien jongeren (28%) aangeeft dat de klimaatcrisis invloed heeft op hun psychische gezondheid.
Bij de transitie naar een duurzame samenleving dienen studenten, hogescholen en universiteiten zich samen in te zetten voor duurzame ontwikkeling binnen het hoger onderwijs. Bij hogeronderwijsinstellingen kan dit op verschillende domeinen: in het curriculum van de verschillende opleidingen en het beleid van de instellingen. Onderwijsinstellingen spelen hierin een cruciale rol door de Sustainable Development Goals (SDG’s) te betrekken bij het onderwijs. Het ISO pleit voor een integrale benadering waarin deze facetten samen worden opgenomen in het DNA van de instellingen. In de Nationale SDG-rapportage staat dat juist structurele verankering van de SDG’s noodzakelijk is voor impact. Wij willen dat onderwijsinstellingen structureel aandacht besteden aan duurzaamheid in hun kernactiviteiten en inzichtelijk maken hoe zij dit doen. Ook zien wij kansen voor het ontwikkelen van kennis en vaardigheden om de context van deze uitdagingen te begrijpen, opdat studenten van daaruit hun werk vorm en inhoud kunnen geven.
Samenvattend pleit het ISO daarom voor een integrale aanpak van duurzaamheid binnen het hoger onderwijs. Dit begint bij het curriculum, waarbij duurzaamheid verankerd moet worden in zowel bestaande vakken als via aansluitende keuzevakken en het behoud van relevante opleidingen. Daarnaast streeft het ISO naar een actieve rol voor studenten en instellingen via innovatieve projecten, de inrichting van living labs en de brede uitrol van Green Offices op centraal en decentraal niveau, mits de medezeggenschap hierbij gewaarborgd blijft. Ook op operationeel vlak moeten instellingen verduurzamen. Dit omvat een groener inkoopbeleid (bijvoorbeeld koffie, thee, papier), het subsidiëren van duurzame catering en het inzichtelijk maken van de CO2-uitstoot van gemaakte keuzes in catering en transport. Wat betreft de campus en faciliteiten ligt de focus op energiebesparende maatregelen bij gebouwen zoals isolatie en aangepaste openingstijden (mits dit niet ten koste gaat van studieplekken en sociale cohesie), het vergroenen van de fysieke campus en het stimuleren van duurzaam vervoer en afvalscheiding. Het ISO helpt graag met het verkennen van de mogelijkheden voor een gecentraliseerde duurzaamheidsaanpak en ziet voor onszelf de taak om, daar waar er op nationaal niveau over dit onderwerp gesproken wordt, actief in gesprek te gaan met onze partners in het onderwijsveld. Niet alleen de leefbaarheid van de aarde, maar ook de kwaliteit van het onderwijs en de leeromgeving is gebaat bij de aansluiting tussen het onderwijs en de uitdagingen van morgen.