UTRECHT, 8 december – Nieuw onderzoek door Researchned in opdracht van het ISO wijst uit dat bijna 4 op de 10 studenten studievertraging oploopt, maar met begrijpelijke redenen. 22% loopt uit door ziekte en 19% door het hebben van een bijbaan. Voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) Sarah Evink: “Het is superfijn dat onderzoek bevestigt dat studenten vaak goede redenen hebben om langer over hun studie te doen. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is dat dus niet omdat ze alleen maar bier drinken. Als politici studievertraging zo’n groot probleem vinden, moeten ze eens aan studenten vragen hoe ze hen kunnen helpen. Laten we stoppen met schijnoplossingen zoals studenten na het eerste jaar wegsturen omdat ze niet genoeg studiepunten hebben behaald.”
Studievertraging buiten controle
1 op de 5 studenten die studievertraging heeft, loopt vertraging op door ziekte. Dit is dus geen bewuste keuze. Het maken van een verkeerde studiekeuze of het (moeten) hebben van een bijbaan wordt ook vaak genoemd. Evink: “Zoals verwacht zien we veel verschillende en begrijpelijke redenen voor studievertraging. Ziekte kan iedereen overkomen, daar kan je natuurlijk niks aan doen. Ook je extra ontwikkelen als student door bijvoorbeeld extra vakken te volgen, een stage te lopen of het organiseren van activiteiten voor studenten moet mogelijk blijven. De resultaten laten zien dat studievertraging gewoonweg de realiteit is. We moeten accepteren dat dit erbij hoort, sommige studenten hebben iets langer de tijd nodig.”
Niet straffen maar ondersteunen
1 op de 10 studenten geeft aan dat betere begeleiding had geholpen om vertraging te voorkomen. Nu wordt vaak gefocust op het voorkomen van studievertraging door middel van bijvoorbeeld het bindend studieadvies (BSA) waarbij studenten niet door mogen met hun opleiding als ze te weinig studiepunten halen in het eerste jaar. Evink: “Door het bindend studieadvies als oplossing te zien, wordt de aandacht bij de echte problemen weggehaald. Waarom zou je een student direct wegsturen, zonder samen te kijken waarom diegene vertraging op heeft gelopen? We moeten studenten niet straffen als het even niet lukt maar ze juist ondersteunen!”
Een ander onderzoek, De Staat van het Onderwijs (2025), laat zien dat zo’n 40% van de studenten die hun BSA niet behaalden een nieuwe studie in hetzelfde vakgebied gingen doen. 12% van de studenten kiezen zelfs voor dezelfde studie, alleen dan bij een andere onderwijsinstelling. Voorzitter van het ISO Sarah zeg hierover: “Op deze manier gaat de vertraging dus niet weg, maar wordt die verplaatst. Het is dus alleen maar symptoombestrijding, terwijl de BSA veel stress geeft voor studenten. Als we het bindende onderdeel uit het BSA halen leggen we de aandacht waar het hoort te liggen: het gesprek met de student.”
Nederlandse studenten kampioen bijbanen door financiële zorgen
Uit het ResearchNed onderzoek blijkt daarnaast dat sommige studenten er bewust voor (moeten) kiezen om vertraging op te lopen. 1 op de 5 studenten geeft bijvoorbeeld aan studievertraging op te lopen doordat ze veel tijd kwijt zijn aan een bijbaan. Evink: “Het is al jaren bekend dat Nederlandse studenten kampioen zijn in het hebben van bijbanen. Dat is natuurlijk niet voor niks, ze hebben dat nodig om rond te kunnen komen. Dan helpt het studenten niet om hen van de studie weg te sturen zoals met het BSA wordt gedaan. De oplossing is heel simpel: zorg dat studenten het geld van een bijbaan minder nodig hebben.”
Haal de B uit de BSA en verhoog de basisbeurs
Studenten hebben dus vaak begrijpelijke redenen om studievertraging op te lopen. Dat heeft niks te maken met feestvieren en alles met financiële zorgen en onverwachte gebeurtenissen. Nu, tijdens de formatie, heeft de politiek de mogelijkheid om deze problemen aan te pakken. Evink: “De formatie is een uitgelezen kans om de koers te wijzigen. Laten we stoppen met schijnoplossingen zoals het bindend studieadvies en kijken naar wat echt helpt. Dus haal het bindende gedeelte uit het bindend studieadvies en verhoog de basisbeurs zodat studenten kunnen focussen op hun studie.”
Het volledige onderzoek is hier te vinden.
